اجرای مدل مارکتینگ میکس
مدل مارکتینگ میکس تخمین میزند هر کانال پولی چند تبدیل «افزایشی» ساخته است، نه اینکه چند بار آخرین کلیک بوده. اینجا میبینید مدل از چه زمانی اجرا میشود، ROI هر کانال چطور به دست میآید و خروجی را چطور بخوانید.
این ابزار به چه پرسشی جواب میدهد#
گزارش های اتریبیوشن میگویند پیش از هر تبدیل چه تعاملی رخ داده است. این پرسش همبستگی است و به کانال هایی که تقاضای موجود را برداشت میکنند، مثل جستجوی برند و ریتارگتینگ، بیش از سهمشان اعتبار میدهد.
مدل مارکتینگ میکس پرسش دیگری میپرسد: کل بودجه چطور کار میکند؟ سهم هر کانال از تبدیل ها چقدر است، کجا اشباع شده و بودجه را چطور باید تقسیم کرد. مدل هزینه هفتگی هر کانال را کنار تبدیل های همان هفته ها میگذارد و سهم هر کانال را از خط پایه جدا میکند. هر تخمین با یک بازه ۹۴ درصدی میآید و پهنای همان بازه، بخش اصلی خروجی است.
دو ابزار دیگر سنجش، این مدل را تغذیه میکنند: تست لیفت یک تغییر برنامه ریزی شده را میسنجد و سنجش افزایشی هر تغییر هزینه را خودکار میسنجد. نتیجه هر دو، مدل را کالیبره میکند.
«مارکتینگ میکس (MMM)» در پلن رایگان نیست. اگر وبسایت روی پلن رایگان باشد، به جای صفحه پیامی با دکمه «ارتقای پلن» میبینید. پلن روی وبسایت تعیین میشود، پس ممکن است یک وبسایت شما این صفحه را داشته باشد و دیگری نه.
پیش از اجرا: داده ای که مدل لازم دارد#
مدل روی مسیر /marketing-mix است و این ورودی ها را میخواند:
| ورودی | از کجا میآید | بدون آن چه میشود |
|---|---|---|
| هزینه هر کانال | صفحه «هزینه و ROAS» (وارد کردن هزینه تبلیغات) | کانالی برای مدل سازی نمیماند |
| تبدیل یا درآمد | رویداد purchase همان وبسایت، با پارامتر value برای هدف درآمد |
اجرا شکست میخورد |
| رویدادهای تقویمی و قطعی ها | تقویم فصلی، خودکار | موج تعطیلات به حساب تبلیغات نوشته میشود |
چند شرط کمی مستقیما روی خروجی اثر میگذارند:
- تاریخچه. مدل از ۲۶ هفته داده رهگیری شده شروع میکند و فقط بازه ای را مدل میکند که کد رهگیری داده ثبت کرده است. برای سطح «قابل اعتماد» دست کم ۱۰۴ هفته (دو سال) لازم است.
- هفته ها. هر هفته در منطقه زمانی وبسایت شمرده میشود. برای وبسایتی با منطقه زمانی تهران، هفته ها به جمعه ختم میشوند و برای بقیه به یکشنبه. هفته ناقص آخر کنار گذاشته میشود.
- تنوع هزینه. کانالی که هفته به هفته تقریبا ثابت خرج میکند، اثرش قابل جداسازی نیست. ضریب تغییرات هزینه کمتر از ۰٫۳۰ آن کانال را «شناسایی نشده» میکند.
- هم خطی. وقتی بودجه چند کانال با هم بالا و پایین میرود، داده نمیتواند سهمشان را جدا کند. VIF بالای ۵ همان برچسب را میآورد.
هزینه ها پیش از مدل سازی به واحد پول وبسایت تبدیل میشوند (ریال و تومان با نسبت ثابت ۱۰ به ۱؛ سایر ارزها با نرخ هایی که مدیر پلتفرم ثبت میکند). اگر ارزی که بیش از ۵٪ هزینه را تشکیل میدهد نرخ نداشته باشد، اجرا متوقف میشود و نام آن ارز اعلام میشود.
ROI هر کانال با کالیبراسیون میآید، نه با زمان#
این مهم ترین نکته این صفحه است. با داده کمتر از دو سال، مدل نمیتواند به تنهایی تشخیص دهد چه سهمی از کل فروش کار تبلیغات پولی است. برای همین:
- ROI کانالی که کالیبره شده است (با نتیجه تست لیفت یا تغییر هزینه ای که سنجش افزایشی سنجیده) نمایش داده میشود.
- ROI بقیه کانال ها پنهان میماند و در ستون «مبنای برآورد» عبارت «نیازمند تست لیفت» میآید. با بردن اشاره گر روی آن، راه باز شدن ROI را میبینید.
- بعد از دو سال، ROI کانال های کالیبره نشده هم نمایش داده میشود؛ اما سطح ROI کالیبره نشده به برآورد اولیه مدل وابسته است و کالیبراسیون همچنان آن را دقیق تر میکند.
پس راه سریع رسیدن به ROI هر کانال، صبر کردن نیست: هزینه آن کانال را در یک گام مشخص تغییر دهید و بگذارید صفحه سنجش افزایشی آن را بسنجد، یا یک تست لیفت اجرا کنید. بخش «کالیبره کردن مدل» در پایین همین صفحه نشان میدهد نتیجه چطور به مدل میرسد.
یک اجرا را شروع کنید#

هر ردیف فهرست یک اجرا است: تاریخ، هدف، تعداد هفته و کانال، و در انتهای ردیف یا وضعیت («در صف»، «در حال اجرا»، «ناموفق») یا سطح اعتماد اجرای تمام شده. اجراهای در جریان همیشه بالای فهرست میآیند.
برازش در پس زمینه انجام میشود و معمولا چند دقیقه طول میکشد. لازم نیست صفحه را باز نگه دارید. ادپیکس روزی یک بار برای هر وبسایتی که هزینه تبلیغات دارد و در ۷ روز گذشته اجرایی نداشته، خودش یک اجرا در صف میگذارد؛ اگر اجرایی دیدید که خودتان شروع نکرده بودید، همین است. اجرایی که بیش از ۶ ساعت در وضعیت «در حال اجرا» بماند، «ناموفق» میشود با این توضیح: «اجرای مدل پیش از پایان متوقف شد؛ دوباره اجرا کنید».
خروجی را چطور بخوانید#
روی هر اجرای تمام شده کلیک کنید تا کشوی نتیجه باز شود. کارت ها را به همان ترتیبی بخوانید که آمدهاند.
اول سطح اعتماد، بعد عددها#
بالای کشو «سطح اعتماد» اجرا با یک جمله توضیح میآید. این برچسب حرف اول را میزند.
| سطح | یعنی چه | با آن چه کنید |
|---|---|---|
| «قابل اعتماد» | دست کم ۱۰۴ هفته تاریخچه و قبول شدن در همه بررسی های پیش بینی (پایین تر میبینید) | میتوانید بر پایه بازه ها بودجه جابه جا کنید |
| «راهنمای جهت گیری» | مدل برازش شده، اما شواهد محدود است: تاریخچه کوتاه، کانال های کالیبره شده کم یا کانال هایی که هزینه آن ها با هم تغییر میکند | فقط جهت کلی را از آن بگیرید؛ نه عدد دقیق و نه رتبه بندی قطعی کانال ها |
| «ناکافی» | داده اجازه نتیجه گیری نمیدهد | هیچ عدد ROI نمایش داده نمیشود و بهینه ساز هم کار نمیکند |
«راهنمای جهت گیری» تضمینی درباره ترتیب کانال ها نمیدهد. اگر بازه دو کانال روی هم بیفتد، داده نمیتواند بگوید کدام بهتر است، حتی اگر نقطه تخمین یکی بالاتر باشد.
ROI و ROI حاشیه ای#

جدول ROI این ستون ها را دارد:
| ستون | تعریف |
|---|---|
| «میزان اطمینان» | برچسب «شناسایی شده» / «نامطمئن» / «شناسایی نشده» برای آن کانال |
| «مبنای برآورد» | «داده»، «تا حدی داده»، «برآورد اولیه» یا «نیازمند تست لیفت»؛ علامت ✓ یعنی کانال کالیبره شده است |
| «تبدیل افزایشی» | تبدیل هایی که مدل به آن کانال نسبت میدهد، در کل دوره مدل |
| «سهم» | سهم همان کانال از کل تبدیل ها |
| ROI | تبدیل افزایشی به ازای هر هزار واحد هزینه، با بازه ۹۴٪ |
| mROI | بازده هزار واحد بعدی در سطح هزینه امروز، با بازه ۹۴٪ |
| «هزینه به ازای جذب» و «هزینه» | هزینه هر تبدیل افزایشی و مجموع هزینه کانال در دوره مدل |
ROI میانگین هزینه ای است که تا امروز خرج شده؛ mROI میگوید هزار واحد بعدی چه میآورد. چون منحنی پاسخ اشباع میشود، کانالی میتواند ROI بالا و mROI پایین داشته باشد. برای جابه جایی بودجه mROI را نگاه کنید، نه ROI.
کانالی که «شناسایی نشده» است یا ROI آن پنهان مانده، به جای عدد خط تیره میگیرد. با بردن اشاره گر روی آن، دلیلش را میبینید.
بازه ۹۴٪ را درست بخوانید#
زیر هر تخمین، یک نوار کوچک بازه باورپذیر ۹۴٪ را نشان میدهد (در متون آماری HDI؛ همه اعداد MMM از همین بازه استفاده میکنند):
- بازه باریک یعنی داده عدد را دقیق کرده است. «۲٫۰ تا ۲٫۴» یعنی میشود روی ۲٫۲ حساب کرد.
- بازه پهن یعنی سیگنال کافی نیست، نه اینکه اثر صفر است.
- فقط وقتی میتوانید بگویید کانال اثری ندارد که بازه هم باریک باشد و هم نزدیک صفر.
اگر بازه دو کانال تقریبا کامل روی هم بیفتد، مقایسه نقطه تخمین آن ها معنا ندارد. بودجه را بر اساس آن جابه جا نکنید؛ کانال را کالیبره کنید.
تجزیه تبدیل ها و منحنی پاسخ#
نمودار تجزیه هر هفته را به لایه ها میشکند: پایین ترین لایه خط پایه است (تقاضای ارگانیک و مستقیم، روند و فصلی بودن) و لایه های روی آن سهم افزایشی هر کانال پولی. خط چین، تبدیل های واقعی همان هفته است. سهم بزرگ خط پایه یعنی بیشتر فروش بدون تبلیغات هم اتفاق میافتاد؛ این سقف کاری است که تبلیغات میتواند انجام دهد.
نمودار «منحنی پاسخ (بازده نزولی)» برای هر کانال نشان میدهد با کم و زیاد شدن هزینه هفتگی، تبدیل افزایشی چه میکند. خط عمودی «اکنون» سطح امروز است، ناحیه خاکستری فراتر از بیشترین هزینه ای است که تا حالا خرج کردهاید (آنجا مدل برون یابی میکند) و نوار دور منحنی همان بازه ۹۴٪ است.
سلامت مدل و بررسی های پیش بینی#
- «سلامت مدل»: «R² (برازش)»، «MAPE»، «MAPE هفته های کنار گذاشته شده»، «R-hat (بیشینه)» و «ESS (کمینه)» برای همگرایی، و «سهم خط پایه». نمودار زیر آن تبدیل های واقعی را در برابر نوار پیش بینی ۹۴ درصدی مدل میگذارد؛ نقاط واقعی باید عمدتا داخل نوار باشند.
- «کافی بودن داده ها»: برای هر کانال ضریب تغییرات هزینه، VIF، سطوح هزینه و دلیل هر برچسب.
- «بررسی های مدل»: سهم تبدیل هایی که مدل به تبلیغات پولی نسبت میدهد، کانال هایی که کالیبره شدهاند و هر آزمایش یا کانالی که قابل استفاده نبوده، همراه با دلیل.
سه بررسی پیش بینی تعیین میکنند اجرا «قابل اعتماد» میشود یا نه:
| بررسی | شرط سطح «قابل اعتماد» |
|---|---|
| «خطای پیش بینی ۸ هفتهای (بدترین از ۳)» | مدل سه بار بدون هفته های آخر داده دوباره ساخته میشود و همان هفته ها را پیش بینی میکند؛ خطای هر سه باید حداکثر ۲۵٪ باشد |
| «هفته های کنار گذاشته شده داخل بازه ۸۰٪» | دست کم نیمی از هفته های کنار گذاشته شده داخل بازه ۸۰٪ باشند |
| «حساسیت به روند» | با روندی کم انعطاف تر، ROI هیچ کانالی بیش از عدم قطعیت خودش جابه جا نشود |
با تاریخچه کوتاه، این بررسی ها ممکن است «تاریخچه برای این بررسی کوتاه است» نشان دهند. اگر یک تست لیفت با چیزی که مدل از داده های گذشته یاد گرفته هم خوانی نداشته باشد، کارت همین را اعلام میکند و اجرا تا رفع تناقض «راهنمای جهت گیری» میماند.
کالیبره کردن مدل#
کارت «آزمایش های کالیبراسیون (تثبیت مدل با تست های لیفت)» پایین صفحه است. اجرای بعدی مدل هر کالیبراسیون فعال را به کار میبرد. سه راه برای کالیبراسیون هست:
| منبع | چطور به مدل میرسد |
|---|---|
| تست لیفت روی یک کانال | نتیجه با وضعیت «در انتظار بررسی» در جدول میآید و بازه آزمایش و تغییر هزینه اش در ستون «تغییر سنجیده شده» |
| سنجش افزایشی | هر دوره سنجیده شده ای که فقط یک کانال را تغییر داده، به همین شکل در انتظار بررسی میآید |
| ورود دستی | آزمایشی که بیرون از ادپیکس اجرا کردهاید (گروه کنترل جغرافیایی، گروه کنترل بودجه، آگهی شبح) |
فعال کردن همیشه تصمیم شماست: با «استفاده در مدل» یک ردیف را فعال کنید. ردیفی که برچسب «پیشنهادی» دارد، نتیجه تست لیفت با درجه کیفیت A یا B است که با سابقه همین وبسایت کالیبره شده و تغییر هزینه کامل آن ثبت شده است. دکمه «استفاده از همه موارد پیشنهادی» همه این ردیف ها را یکجا فعال میکند. اگر نتیجه تست لیفت بعدا دوباره سنجیده شود یا از بین برود، کالیبراسیون آن خودکار غیرفعال میشود.
برای ورود دستی، کانال و نوع آزمایش را وارد کنید و بخش «تغییر هزینه سنجیده شده (برای کالیبره کردن مدل نسخه ۲)» را کامل پر کنید: «شروع آزمایش»، «پایان آزمایش»، «هزینه روزانه قبل»، «هزینه روزانه در طول آزمایش»، «لیفت بر حسب» (تبدیل یا درآمد)، «لیفت کل در بازه آزمایش» و «± انحراف معیار». هر شش مورد را پر کنید یا همه را خالی بگذارید. یک ROI به همراه خطای استاندارد به تنهایی فقط روش تحلیل قدیمی را تثبیت میکند و مدل فعلی آن را کنار میگذارد. ردیفی که این طور وارد شود، زیر «ROI» علامت «—» دارد (ROI ندارد) و بازه آزمایش، هزینه روزانه قبل ← در طول آزمایش و لیفت ± انحراف معیار آن در ستون «تغییر سنجیده شده» میآید.
آزمایشی که بودجه یک کانال را کم میکند و آزمایشی که آن را زیاد میکند، منحنی آن کانال را از همه دقیق تر مشخص میکنند. تغییر را دست کم ۲۰٪ و برای دو هفته ثابت نگه دارید.
بهینه ساز و برنامه ریز بودجه#
کارت «بهینه ساز بودجه» بر پایه همان منحنی های پاسخ پیشنهاد میدهد بودجه هفتگی را چطور بین کانال ها تقسیم کنید: «بیشینه سازی تبدیل ها» با بودجه ثابت یا «رسیدن به هزینه جذب هدف». هر کانال فقط بین ۷۰٪ تا ۱۳۰٪ هزینه هفتگی فعلی خود (میانگین ۴ هفته اخیر) جابه جا میشود و هرگز از ۱٫۲ برابر بیشترین هزینه هفتگی که مدل دیده بالاتر نمیرود. حداقل و حداکثری که برای یک کانال وارد میکنید، با همین محدوده ترکیب میشود. کانالی که ROI آن پنهان است، در هزینه فعلی خود قفل میماند. اگر بودجه از این سقف ها بیشتر باشد، اختلاف به صورت «بودجه تخصیص نیافته» نشان داده میشود. روی اجرای «ناکافی» بهینه ساز کار نمیکند.
کارت برنامه ریز بودجه یک گام جلوتر میرود. منبع منحنی ها (مدل مارکتینگ میکس، تغییرات هزینه سنجیده شده از صفحه سنجش افزایشی، یا دقیق ترین منبع برای هر کانال)، هدف و رویکرد به ریسک را انتخاب کنید و ساخت برنامه را بزنید.
| هدف | کاری که انجام میدهد |
|---|---|
| بیشترین تبدیل با یک بودجه مشخص | بودجه هفتگی را برای بیشترین تبدیل تقسیم میکند |
| کاهش بودجه با کمترین افت | به بودجه کمتری میرسد و تا حد امکان تبدیل کمتری از دست میدهد |
| همان تبدیل ها با هزینه کمتر | کمترین بودجه ای را پیدا میکند که تبدیل های فعلی را حفظ کند |
| هزینه تا وقتی تبدیل بعدی از هدف ارزان تر است | تا وقتی هزینه یک تبدیل اضافه از هدف کمتر است، هزینه را افزایش میدهد |
| سقف بودجه همراه با هدف هزینه | همان کار را انجام میدهد، اما هرگز از سقف بودجه بالاتر نمیرود |
هر برنامه روی همه حالت های محتمل مدل آزمایش میشود. احتمال بهتر بودن از وضعیت فعلی سهم حالت هایی است که برنامه در آن ها بهتر عمل میکند و میزان اطمینان فقط وقتی بالاست که این سهم دست کم ۸۰٪ باشد. پیش بینی ۱۴ روزه برنامه، اثر تاخیری تبلیغات را هم در نظر میگیرد: کانالی که اثرش دیر ظاهر میشود، در دو هفته اول کمتر از حالت پایدار نشان میدهد. برنامه پیشنهاد میکند در هر دو هفته حداکثر ۲۰٪ تغییر دهید. با ذخیره و پیگیری، وقتی ثبت فعالیت ها تغییری را که اعمال کردهاید پیدا کند، آن را میسنجد و بخش پیگیری نشان میدهد نتیجه در بازه پیش بینی شده بوده یا نه.
تنظیمات مدل#
کنار «اجرای مدل»، گزینه «روش تحلیل نسخه ۲» به طور پیش فرض روشن است و همه توضیحات بالا درباره همین روش است. «متغیرهای کنترل» به طور پیش فرض «فقط عوامل بیرونی (اثر کل)» است؛ تبلیغات بازدید ارگانیک هم میآورند، پس ترافیک ارگانیک نتیجه تبلیغات است و متغیر کنترل نیست. «تعدیل شده با تورم» هزینه ها را با شاخص قیمت به قیمت امروز میبرد؛ اگر شاخص بیش از ۴۵ روز قدیمی باشد، اجرا متوقف میشود. هر تغییر از اجرای بعدی اعمال میشود و اجراهای تمام شده با روش خودشان باقی میمانند.
با خاموش کردن «روش تحلیل نسخه ۲»، اجراهای بعدی با روش قدیمی برازش میشوند. این روش زیر ۷۸ هفته اصلا اجرا نمیشود، ترافیک ارگانیک و مستقیم سایت را متغیر کنترل میگیرد (پس اثر کل کانال را کمتر نشان میدهد) و کالیبراسیون را به شکل ROI به همراه خطای استاندارد میخواند. سطح «قابل اعتماد» در آن به ۱۰۴ هفته، شناسایی شدن دست کم نیمی از کانال ها و سهم خط پایه بین ۴۵ تا ۹۲ درصد نیاز دارد. این روش فقط برای مقایسه با اجراهای قدیمی نگه داشته شده است.
خروجی گرفتن#
روی هر اجرای تمام شده ای که «ناکافی» نیست، منوی «خروجی» سه گزینه دارد: «گزارش PDF»، «داده CSV» (یک ردیف برای هر کانال، با ROI و بازه ها) و «نمودار PNG». اگر نقش شما اجازه دیدن هزینه را نداشته باشد، ستون های هزینه اصلا در CSV نمیآیند.
پرسشهای پرتکرار#
مدل از چند هفته داده شروع میکند؟
از ۲۶ هفته داده رهگیری شده. با کمتر از آن، اجرا با سطح «ناکافی» بسته میشود و عدد ROI نمایش داده نمیشود. اگر داده کافی دارید ولی اجرا شکست میخورد، معمولا هزینه هیچ کانالی وارد نشده یا رویداد purchase در آن وبسایت وجود ندارد.
چرا ROI یک کانال نمایش داده نمیشود و نوشته «نیازمند تست لیفت»؟
با داده کمتر از دو سال، مدل نمیتواند به تنهایی تشخیص دهد چه سهمی از فروش کار تبلیغات پولی است. ROI هر کانال با کالیبراسیون نمایش داده میشود، نه با گذشت زمان. هزینه آن کانال را تغییر دهید تا صفحه سنجش افزایشی آن را بسنجد، یا یک تست لیفت اجرا کنید؛ سپس نتیجه را در کارت کالیبراسیون فعال کنید. لازم نیست دو سال صبر کنید.
«راهنمای جهت گیری» یعنی رتبه بندی کانال ها درست است؟
نه. یعنی شواهد محدود است و اعداد فقط جهت کلی را نشان میدهند. اگر بازه دو کانال روی هم بیفتد، داده نمیتواند بگوید کدام بهتر است و رتبه بندی آن ها هم تضمینی ندارد.
بازه پهن یعنی اثر کانال صفر است؟
نه. بازه پهن یعنی داده هنوز نمیتواند عدد را دقیق کند. فقط وقتی میتوانید بگویید اثری نیست که کل بازه نزدیک صفر و باریک باشد.
هر چند وقت یک بار مدل را اجرا کنم؟
لازم نیست دستی اجرا کنید. ادپیکس هر روز برای هر وبسایتی که هزینه تبلیغات دارد و در ۷ روز گذشته اجرایی نداشته، یک اجرا در صف میگذارد. اجرای دستی برای وقتی است که تازه هزینه عقب افتاده ای وارد کردهاید یا یک کالیبراسیون را فعال کردهاید.
ممنون — بازخورد شما به بهتر شدن مستندات کمک میکند.